Als mens zijn we allemaal onderweg in de hoedanigheid van ‘reiziger door ons eigen leven’. We vormen ons leven en worden gevormd door het leven. We hebben dromen, ideeën en verlangens die ons richting geven onderweg. Soms raken we de weg kwijt, raken we uit balans, komt er een onoverkomelijke hindernis op ons pad, voelen we de grond onder onze voeten verdwijnen, of komen we ‘vast te zitten’ in een bepaalde situatie (in ons werk, onze relaties, of gewoonweg in onszelf). Soms hebben we geleerd te over-leven. Wanneer het delen hierin met familie of vrienden moeilijk of onvoldoende is, kan een therapeut als gids helpend zijn om samen opnieuw richting te vinden en de ‘vrijheid’ te herwinnen die we onderweg verloren zijn.
Gestalt
De term ‘gestalt’ wijst terug naar het Oudgermaanse woordwortel ‘stel’ (stellen, opstellen), en ‘stal’: een plaats waar mens en dier zich vestigen met al de zijnen. We herkennen het woord nog in uitdrukkingen als ‘gestalte geven aan iets’, of iets kan ‘gestalte krijgen’. Je kan ‘stelling innemen’ (een standpunt innemen ten opzichte van de wereld).
Wanneer we vragen: “hoe is het met je gesteld?” betekent dit: ‘Hoe maak je het? Hoe ben je gesitueerd? Zit je situatie goed in mekaar?’. En als we ons niet goed voelen in een situatie, is de nood voelbaar om ‘her-stellen‘ (een nieuwe standplaats innemen waarin we beter worden of heler zijn).
De gestalt-psychotherapie wordt ook wel de ‘therapie van het contact’ genoemd: het contact of de relatie tussen een persoon en zijn omgeving wordt centraal geplaatst. Wanneer mensen psychische, emotionele, lichamelijke of existentiële problemen ervaren, kan dit gezien worden als een soort ‘verstoring’ van dit contact. Een verstoring die heling nodig heeft. Daarbij gaat de gestalttherapie er van uit dat er in ons lichaam een enorm grote wijsheid schuilt en dat we een ongelofelijk vermogen hebben om onszelf in elke situatie te her-stellen (opnieuw op te stellen in een gekende situatie).
Een gestalt-therapeut gaat in het hier en nu en vanuit jouw concrete situatie zicht proberen krijgen op hoe jij de wereld en de interacties met je omgeving ervaart en waar je juist in vast zit. Dingen uit het verleden of de toekomst worden levend gemaakt in het hier en nu, daar waar gevoelens écht bestaan. Daar waar keuzes kunnen gemaakt worden. Vanuit het gewaarzijn en besef van ‘wat er is’, wordt het zelfhelend vermogen aangesproken en worden er nieuwe bewegingsmogelijkheden geëxploreerd en ruimte voor een vrijere adem gecreëerd. Met de therapeutische relatie als grond kunnen van daar uit nieuwe ervaringen aangegaan worden om vaste patronen te doorbreken, zodat je je creatief kan afstemmen en veerkrachtig kan omgaan met dat wat op je pad komt.
Om een persoon te begrijpen, is het belangrijk om zicht te krijgen op de verbondenheid in en met het bredere veld waarin je als individu functioneert. We zijn niet te isoleren van onze context. Ook al zit je meestal 1 op 1 in de therapieruimte, je brengt een enorme bagage mee: je cultuur, familie, vaardigheden, ervaringen, waarden, normen of de bredere maatschappij die jou als individu beïnvloedt. Het hele ‘veld’ dat invult wie we zijn. En dat geldt ook voor de therapeut: De therapeutische relatie tussen cliënt en therapeut creëert een wisselwerking waarin een evenwaardige dialoog kan ontstaan: de therapeut neemt geen expertenrol aan, maar brengt zichzelf en zijn gewaarwordingen of ervaringen mee in om op die manier de be-leving van de situatie ten volle te voelen en te belichamen. De therapieruimte wordt gezien als een veilige omgeving waar je van binnenuit naar jezelf leert te kijken, stil te staan bij hoe je je verhoudt tot de andere of tot situaties. Het leren aan ervaring met de tijdelijke hulp van een gestalttherapeut brengt je als vanzelf in beweging, naar binnen en naar buiten, om in het hier en nu in staat gesteld te worden om dingen ànders aan te pakken. De koers en de snelheid van dit proces bepaal je zelf.
De gestalt-psychotherapie wordt gezien als een experiëntiële of ervaringsgerichte therapie-vorm, en onderscheidt zich hiermee van psychodynamische therapie, cognitieve gedragstherapie en de systeemtherapie. Vanuit doorleefde ervaringen kan een gevoeld inzicht gevormd worden, een ‘weten’ of ‘besef’ dat het louter rationele begrijpen of de cognitieve verklaring overstijgt. Gestaltpsychotherapie is experimentgewijs eigen-wijs worden.
Gestalt is welkom zijn bij jezelf en bij de ander met alles wat er is, hoé het er is op het moment dàt het er is en ook met alles wat er niet is…
luk helsen 